Іскерлік этика кодексі
КМКК «№18 қалалық емхана» ІСКЕРЛІК ӘДЕП КОДЕКСІ
Халықтың денсаулығын жақсартуға бағытталған, заманауи әлемдік стандарттарды сақтауға негізделген сапалы әрі қолжетімді медициналық көмек көрсету.
Кодекстің мақсаты мен тағайындалуы
1.1. Медициналық қызметкердің іскерлік әдеп кодексі (бұдан әрі – Кодекс) – медициналық қызметкердің кәсіби медициналық қызметті жүзеге асыру кезіндегі мінез-құлқының этикалық нормалары мен қағидаттарының жиынтығын айқындайтын құжат.
1.2. Осы Кодекс медициналық қызметкерлер, қоғам және пациент арасындағы қатынастарды айқындайды және жеке тұлғаның әрі жалпы қоғамның құқықтарын, қадір-қасиетін, денсаулығын қамтамасыз етуге бағытталған, сондай-ақ медициналық қызметкердің қоғам алдындағы жоғары моральдық жауапкершілігін белгілейді.
1.3. Адамның өмірі мен денсаулығы – басты, іргелі құндылықтар. Медициналық қызметкердің қызметі оларды ұрықтану сәтінен бастап сақтауға бағытталады және адамға ізгілікті көзқарасты, оның жеке басына құрметті, жанашырлық пен ортақтасуды, ізгі ниеттілікті, қайырымдылық пен мейірімділікті, сабырлылықты, өзара сенімді, адалдық пен әділдікті талап етеді.
1.4. Бұл Кодекс кәсіби қызметі адам өмірі мен денсаулығын, оның тууы мен өлімін қамтитын медициналық қызметкерлердің кәсіби қызметінде қолдануға арналған.
Мақсаты
2.1. Диагностика, емдеу, алдын алу және пациенттерге көрсетілетін медициналық қызмет сапасының тиімділігін тұрақты арттыру.
2.2. Жоғары кәсібилікке, кәсіби абыройға ие, барлық этикалық нормалар мен құндылықтарды сақтайтын, пациентке қызмет етуге бағытталған бәсекеге қабілетті кадрлық әлеуетті қалыптастыру.
2.3. Аурулардың алдын алу, салауатты өмір салтын насихаттау, профилактика және денсаулықты қалпына келтіру арқылы өмір сүру ұзақтығын арттыру мен өлім-жітімді азайту.
Ұғымдар мен терминдер
3.1. Іскерлік әдеп – емхана қызметкерлерінің қызметінде басшылыққа алатын іскерлік қарым-қатынастың этикалық қағидаттары мен нормаларының жиынтығы.
3.2. Медициналық қызметкер – жоғары және (немесе) орта арнаулы медициналық білімі бар мамандар.
3.3. Қызметкер – Емханамен еңбек қатынастарында тұрған және еңбек шарты бойынша жұмысты тікелей орындайтын тұлға.
3.4. Пациент қауіпсіздігі – сапалы медициналық көмектің маңызды құрамдас бөлігі. Оның мақсаты – емдеу барысында пациентке келетін зиянды барынша азайту. ДДСҰ медициналық көмектің сапасын медициналық қызметтердің жеке адамдар мен халықтың денсаулық нәтижелерін жақсарту дәрежесі және қазіргі кәсіби білімге сәйкестігі ретінде анықтайды.
3.5. Әріптестік – тұрақты өзін-өзі талдау мен ынтымақтастық, жауапкершілік пен жұмыс көлемінің паритетіне негізделген сенім жүйесін қалыптастыру.
3.6. Жауапкершілік – жарияланған қағидаттар мен жоғары стандарттарға адалдық, пациенттермен де, ұжым ішінде де сенім мен адалдықтың жоғары деңгейін көрсету.
3.7. Ашықтық – жеке және ұжымдық әрекеттерде адалдық пен әділдік қағидаттарын сақтау.
3.8. Кәсібилік – үздіксіз даму мен оқыту негізінде пациент пен ұжым игілігі үшін жоғары нәтижеге қол жеткізуге өз білімін, мүмкіндігін және тәжірибесін толық бағыттау.
Іскерлік әдептің құндылықтары мен қағидаттары
4.1. Емхана қызметінің негізін құрайтын басты құндылықтар мен қағидаттар: пациенттің мүддесі – назардың ортасында, мейірімділік, қауіпсіздік, жауапкершілік, әріптестік, ашықтық, қызметкерлердің кәсібилігі, еңбек тиімділігі, адалдық, сенімділік, өзара көмек, тәлімгерлік, пациенттерге, бір-біріне және қоғамға құрмет.
4.2. Жоғары стандарттар мен жалпыадамзаттық құндылықтарға сай мінез-құлықты әр қызметкер сақтаған жағдайда ғана оң нәтижелерге қол жеткізу мүмкін.
4.3. Қызметтің заңдылығы мен адалдығы – ҚР Конституциясы, ҚР «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексі және елдің денсаулық сақтау саласын жаңғырту мен дамыту стратегиясы шеңберінде әрекет ету.
4.4. Пациентке қамқорлық – тексеру мен емдеудегі сабақтастықты сақтау, жеке әрі кешенді тәсілді қамтамасыз ету, адам денсаулығына ұқыпты қарау.
4.5. Технологиялық даму – заманауи жабдықтармен қамтамасыз ету, ғылым мен техниканың озық жетістіктерін және тиімді емдеу әдістерін қолдану арқылы емдеу сапасының кепілдігін қамтамасыз ету.
4.6. Қызметкерлердің біліктілігін үздіксіз арттыру – медициналық қызмет сапасы әр қызметкердің кәсібилігіне тәуелді. Әр қызметкердің кәсіби өсуіне мүдделілігі және жеке табысын ортақ істің табысымен байланыстыруы.
4.7. Корпоративтік мәдениет – ұжымдық шығармашылықты ынталандыратын, өзара сенім мен құрметті нығайтатын корпоративтік мәдениет, этика және деонтологияны дамыту.
4.8. Көшбасшылық – тұрақты өсу мен жетілдірудің өлшемі ретінде көшбасшылықты дамыту және қолдау.
4.9. Қызметкерлердің моральдық және іскерлік қасиеттері, лауазымдық міндеттерді орындау, іскерлік өзара іс-қимыл және тұлғааралық қарым-қатынас кезіндегі мінез-құлықты реттейтін ұжым дәстүрлері.
Медициналық қызметкер және қоғам
5.1. Медициналық қызметкердің кәсіби қызметінің басты мақсаты – адам өмірін сақтау, аурулардың алдын алу және денсаулықты қалпына келтіру, сондай-ақ жазылмайтын аурулар кезінде азапты жеңілдету. Ол өз міндеттерін Гиппократ антына, гуманизм мен мейірімділік қағидаттарына және ҚР заңнамасына сүйене отырып орындайды.
5.2. Медициналық қызметкер өз шешімдері мен әрекеттері үшін толық жауапкершілік алады және медициналық ғылымның ең тиімді әрі заманауи жетістіктерін пайдалана отырып, кәсіби тұрғыдан үнемі жетілуге міндетті.
5.3. Дәрігер қызмет ететін ізгілікті мақсаттар оған өзінің моральдық-этикалық ұстанымдары мен қадір-қасиетін заңды қорғауды, лайықты материалдық қамтамасыз етуді және кәсіби қызметке қолайлы жағдай жасауды талап етуге негіз береді.
5.4. Материалдық немесе жеке пайда мотивтері кәсіби шешім қабылдауға әсер етпеуі тиіс. Медициналық қызметкер кәсіби тәуелсіздігін жоғалтпауы керек.
5.5. Дәрігер дәрілік препараттарды тағайындағаны үшін өндірушілер мен таратушылардан қандай да бір көтермелеуді қабылдамауы тиіс.
5.6. Дәрі тағайындауда тек медициналық көрсеткіштер мен пациент мүддесін басшылыққа алу қажет.
5.7. Медициналық көмек жасына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, дініне, әлеуметтік жағдайына, саяси көзқарасына, азаматтығына және өзге де медициналық емес факторларға қарамастан көрсетілуі тиіс.
5.8. Қызметкер мекеме алдындағы міндеттемелерін адал орындауы, пациенттер мен әріптестерге қатысты шынайы болуы, өз қателіктерін мойындауы тиіс.
5.9. Мемлекеттік мекемелерде медициналық көмек ТМККК шеңберінде тегін көрсетіледі. Заңда көзделмеген сыйақыларды талап ету – қылмыстық әрі моральға жат.
5.10–5.13. Жас мамандарға үлгі болу, салауатты өмір салтын насихаттау, кәсіби тәуелсіздікке зиян келтірмейтін өзге қызметпен айналысу және жеке практика құқығы заңмен реттеледі.
Медициналық қызметкер және пациент
6.1–6.17. Медициналық көмектің сапасы үшін жауапкершілік, «Зиян келтірме» қағидаты, пациенттің келісімі мен таңдау құқығын құрметтеу, құпиялылық, ақпараттандыру, қателіктер туралы хабарлау, бюрократияға жол бермеу және пациентке мұқият қарау міндеттері сақталуы тиіс.
Медициналық қызметкерлердің әріптестігі
7.1–7.6. Әріптестерге құрмет, кәсіби беделді қорғау, тәжірибе алмасу, жас мамандарға қолдау көрсету және ұжымдағы өзара сыйластықты нығайту.
Дәрігерлік құпия
8.1–8.6. Пациенттің жеке деректері мен медициналық ақпараттың құпиялығы сақталады; ақпарат тек заңда көзделген жағдайларда немесе пациенттің келісімімен ашылады.
Кодекстің қолданылу шегі, қайта қарау тәртібі және жауапкершілік
9.1–9.6. Кодекс нормаларын бұзу тәртіптік және заңдық жауапкершілікке әкеп соғады; Кодекс барлық қызметкерлер үшін міндетті.
Кодексті қайта қарау және түсіндіру
10.1–10.2. Кодексті қайта қарау және түсіндіру тәртібін КМКК «№18 қалалық емхана» Поликлиникалық кеңесі айқындайды; түсіндірмелер Кодекске толықтыру ретінде бекітілгеннен кейін заңды күшіне енеді.